Fenelab
Bent u lid? Login

Normen voor residuen “totaal achterhaald”

Publicatiedatum: 06 dec, 2017
Normen voor residuen “totaal achterhaald”

Als de voortekenen niet bedriegen, zwelt de roep om strengere normen voor voedselveiligheid verder aan. Critici van het huidige systeem vinden dat er te weinig haast wordt gemaakt met nieuwe normen die rekening houden met het cumulatieve effect van combinaties van stoffen voor gewasbescherming.

Deze zomer weigerde het Europese Parlement akkoord te gaan met nieuwe criteria voor toegestane hoeveelheden carcinogene en hormoonverstorende stoffen in voedsel. Het werk moet over. Een van de zaken waarover gemord wordt, is het tempo waarmee de EFSA, de Europese pendant van onze NVWA, werkt aan normen voor combinaties van stoffen. Ieder residu afzonderlijk kan wel binnen de toegestane limiet blijven, maar wat als ze elkaars schadelijkheid versterken? Nieuwe normen moeten daarmee rekening houden, stellen critici.

Aardbeien

Als voorbeeld publiceerde Trouw begin november enkele artikelen over aardbeien. Volgens de krant treft de NVWA op het gemiddelde stukje fruit gemiddeld 1,3 restanten aan van bestrijdingsmiddelen, maar zijn dat er bij aardbeien 7,5 – met een uitschieter naar 17 verschillende middelen in één monster. Aardbeien uit Egypte tonen vaker overschrijdingen dan Nederlandse. De NVWA stuurde wat partijen uit Egypte terug, maar vindt over het algemeen dat de aangetroffen waarden binnen de normen blijven.

Optelsom

Trouw laat critici aan het woord die zeggen dat de NVWA-methode, die hierin de EFSA volgt, geen rekening houdt met optel- en ‘cocktail’-effecten die kunnen ontstaan als er op een product zoveel verschillende stoffen zitten. De Nederlandse Gezondheidsraad, zeggen zij, heeft daarvoor al in 2004 aandacht gevraagd. Een jaar later bepaalde de EU dat toezichthouders naar zulke effecten moeten kijken, “zodra EFSA daar een methode voor heeft ontwikkeld”. Anno 2017 is die methode nog niet gevonden, en dat is iets wat de critici niet alleen maar aan de complexiteit van het vraagstuk toeschrijven. Ze suggereren onwil, of op zijn minst institutionele barrières.

Biochemicus en emeritus hoogleraar Lucas Reijnders zegt dat de voorloper van de NVWA wel bereid was om naar opteleffecten te kijken. “Nu is dat een Europese zaak en moeten we opnieuw beginnen.” Hans Muilerman van de onderzoeksgroep Pesticide Action Network Europe (PAN Europe) zegt dat er wetenschappelijke consensus bestaat over het feit dat de nu gevolgde aanpak “totaal achterhaald” is. Dat er nog geen nieuwe aanpak is, noemt hij een schandaal. Hij geeft lobbyisten de schuld.

« overzicht