Onafhankelijk laboratoriumonderzoek van bouwmaterialen: een onmisbare voorzorgsmaatregel
De kwaliteit en de veiligheid van bouwprojecten staat onder druk. Dit is de stellige mening van Fenelab. Oorzaak is de toegenomen concurrentie in de bouwsector en het verminderde overheidstoezicht. Fenelab pleit voor onpartijdig, deskundig en betrouwbaar materiaalonderzoek, in alle stadia van een bouwproject.
In de bouwsector vormen besparingen op kosten en tijd een steeds belangrijkere drijfveer. Daarbij laat de overheid controles meer en meer over aan de bouwers zelf. Volgens Fenelab gaan deze ontwikkelingen ten koste van de kwaliteit en de veiligheid van bouwprojecten.
Bouwproces is complex
Een bouwproject is, mede door het grote aantal betrokken partijen, een zeer complex proces. Bij het bouwproces zijn tal van onderaannemers betrokken, ieder met hun eigen specialistische kennis en deelverantwoordelijk. Dit kan ten koste gaan van de uiteindelijke kwaliteit. Niemand neemt de verantwoordelijkheid voor het gehele project en ook de onderlinge communicatie verloopt vaak niet optimaal.
Incidenten
De bouwwereld kende de afgelopen jaren diverse ernstige incidenten: de afgebroken balkons in Maastricht, de schade aan de parkeergarage aan het Bos- en Lommerplein in Amsterdam en de problemen bij de werkzaamheden aan de snelweg A12.
ControleBij al deze projecten zijn na onderzoek ernstige gebreken geconstateerd, zowel wat betreft uitvoering als het gebruik van materialen. De vraag is dan ook gerechtvaardigd waarom er zo slecht gecontroleerd is op de materiaaleigenschappen bij de realisatie van deze werken. Een van de redenen is dat het materiaalonderzoek is uitgevoerd door niet-gekwalificeerde partijen.
CE-markering
De CE-markering voor bouwmaterialen kan dit in de hand werken. CE-markering legt zeer duidelijk de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het product bij de producent zelf, de zogehete ‘Fabrikant Eigen Verklaring’ (FEV). Bij de meeste bouwmaterialen vindt er geen controle op de verstrekte materiaalgegevens plaats door een onafhankelijke keuringsinstantie. Dit kan gevolgen hebben voor kwaliteit, duurzaamheid en veiligheid.
Overheidstoezicht
Grote vraagtekens kunnen geplaatst worden bij de effectiviteit van het overheidstoezicht op de CE-markering. Helaas komen de gebreken pas aan het licht als er sprake is van schade. Niet de overheid als regelgever, maar alle betrokken bouwpartijen (afhankelijk van de risicotoedeling) zitten dan met de gebakken peren.
De problemen en kosten die hieruit voorvloeien zijn groot en wegen niet op tegen de inschakeling van een erkend professional of een onafhankelijk onderzoeksinstituut. Hierdoor wordt een onjuiste beoordeling en het risico op schade aanzienlijk verminderd. Zowel vooraf als tijdens het bouwproces moet erop worden toegezien dat de bouwmaterialen regelmatig en goed worden gecontroleerd.
Wegenbouw
Dit fenomeen doet zich ook voor in de wegenbouw. Controles die uitgevoerd worden door aannemers corresponderen niet met de opleveringscontroles die uitgevoerd worden door een erkend onderzoeksinstituut. De gevolgen hiervan zijn aanzienlijk. Want wat betekent dit voor de beslissing van een opdrachtgever bij acceptatie?
Een verkeerde beoordeling heeft een groot aantal consequenties. Acceptatie van onvoldoende kwaliteit kan leiden tot nieuwe wegafsluitingen en omleidingen en de daarbij behorende files, hogere kosten voor onderhoud en vervanging, schade aan voertuigen en mogelijk zelfs persoonlijke ongelukken.
Onpartijdig materiaalonderzoek
Fenelab pleit voor onpartijdig, deskundig en betrouwbaar materiaalonderzoek, in alle stadia van een bouwproject. Laboratoria die lid zijn van Fenelab voeren dergelijk onderzoek uit. Alle aangesloten laboratoria worden jaarlijks getoetst op hun onafhankelijkheid en deskundigheid door de Raad voor Accreditatie (RvA).
Door middel van intensieve audits wordt het gehele proces van een onderzoeksinstituut aan controles onderworpen. Zowel de organisatie als geheel, het management, uitvoerend personeel, testapparatuur, uitvoering van de verrichtingen en ondersteunende diensten worden beoordeeld. Inschakeling van
een onafhankelijk, geaccrediteerd laboratorium geeft een hogere zekerheid ten aanzien van de beoordeling van de eigenschappen van een bouwmateriaal en dus ten aanzien van de kwaliteit en het uiteindelijke bouwwerk.
Meten is weten
Weet wat je meet en weet wat de waarde van de meting is. Een onderzoek van een geaccrediteerd laboratorium geeft alle partijen in het bouwproces de juiste informatie om een goed oordeel over de kwaliteit en duurzaamheid te vellen. Hiermee worden risico’s voor alle partijen verkleind.
Tekst: Mark Grijsbach