De belangrijkste thema's rond accreditatie op een rij
Drs. ing. Ed Wieles, hoofd Strategie & Ontwikkeling bij de Raad voor Accreditatie (RvA), heeft begin dit jaar zitting genomen in de Commissie Accreditatie van Fenelab. Wieles is de opvolger van Cor de Ruiter.
Ed Wieles vertegenwoordigt in de Commissie Accreditatie de Raad voor Accreditatie. ‘Officieel ben ik geen lid van deze commissie , ik woon de bijeenkomsten bij als gast. De Raad voor Accreditatie is namelijk geen lid van Fenelab’, verduidelijkt Wieles zijn positie.
Dit betekent overigens niet dat hij namens de RvA slechts als toehoorder aanwezig is bij de bijeenkomsten van de Commissie Accreditatie. ‘Er is standaard een agendapunt RvA. Hierbij komen uitsluitend accreditatie-technische zaken aan de orde. Namens de RvA meld ik de belangrijkste ontwikkelingen op nationaal, Europees en mondiaal terrein. Het is niet bedoeld als klaaguurtje voor operationele zaken. Dat soort zaken hoort namelijk thuis bij de Gebruikersraad van de RvA.’
Volgens Ed Wieles zijn de komende jaren drie thema’s van belang voor de leden van Fenelab: internationale ringonderzoeken, de positie van medische laboratoria en tot slot een relatief nieuw fenomeen: het accrediteren van opinies en interpretaties. Hieronder een korte uitzetting per thema.
Internationale ringonderzoeken
De Europese coöperatie voor Accreditatie (EA) heeft nieuw beleid gemaakt en vastgelegd op het gebied van ILC/PT (Interlaboratory Comparisons & Proficiency testing). ‘Internationaal wordt steeds meer waarde gehecht aan ringonderzoeken’ signaleert Wieles namens de RvA. ‘Praktisch betekent dit dat Nederlandse laboratoria vaker geacht worden deel te nemen aan dergelijke internationale ringonderzoeken.’ De resultaten van de labs bij deze ringonderzoeken zullen mede een rol spelen bij het evalueren van de effectiviteit van accreditatie in het algemeen en de evaluaties van de verschillende accreditatie-instanties in Europa in het bijzonder. De RvA zal periodiek aan de EA moeten rapporteren hoe de door haar geaccrediteerde laboratoria scoren.
Medische laboratoria
Wieles verwacht het komend jaar veel aandacht te besteden aan de positie van medische laboratoria. Tot nu toe is CCKL het keurmerk voor kwaliteit van medische laboratoria. CCKL was tot 2008 dé stichting voor de bevordering van de kwaliteit van het laboratoriumonderzoek en voor de accreditatie van laboratoria in de gezondheidszorg; in 2008 zijn CCKL en RvA samengegaan. Groot nadeel voor de sector is dat het CCKL-keurmerk niet internationaal erkend wordt. Internationale accreditatie is een van de prioriteiten van de medische laboratoria. In 2008 heeft dit geleid tot een fusie van CCKL en RvA.
‘In 2012 treft de RvA de voorbereidingen met het opzetten van een systeem waarmee de CCKL geaccrediteerde laboratoria kunnen overgaan naar een RvA accreditatie. De verwachting is dat de RvA met het accrediteren van CCKL-laboratoria vanaf 2013 kan aanvangen. Dit valt samen met de nieuwe medische norm voor laboratoria die komend jaar verschijnt: ISO 15189. Circa 250 laboratoria zullen tussen 2012-2018 het RvA-accreditatieproces doorlopen. Daarbij gaat het om ziekenhuislaboratoria, trombosediensten en klinieken.’ De wijze waarop de overgang van CCKL-accreditatie naar RvA-accreditatie zal plaatsvinden in thans onderwerp van overleg met de wetenschappelijke verenigingen van de verschillende medische beroepsgroepen.
Medische laboratoria zijn niet helemaal nieuw voor de RvA. Sinds 2004 zijn tien medische laboratoria geaccrediteerd. Deze laboratoria hebben geen CCKL-keurmerk en zijn in de loop der jaren rechtstreeks naar de Raad voor Accreditatie gestapt.
Opinies en interpretaties
Het accrediteren van opinies en interpretaties is relatief nieuw voor de RvA, verklaart Wieles. Directe aanleiding is een Europese verordening op het gebied van forensisch onderzoek. Vanaf december 2013 dient forensisch DNA-onderzoek onder accreditatie te worden uitgevoerd. Op termijn zal dit ook van toepassing zijn op het onderzoek naar vingerafdrukken (fingerprinting). Dit betekent dat ook de testlaboratoria moeten worden geaccrediteerd voor de interpretatie van de testresultaten.
Professional judgement
‘De grote vraag en uitdaging hierbij is hoe je een interpretatie en opinie van een laboratoriumuitslag accrediteert. Een getal is namelijk ook maar een getal. Maar wat is de betekenis van het getal in het grotere geheel, en wie heeft de competentie om deze betekenis vast te stellen?’, doceert Wieles. De oplossing ligt volgens hem voor wat betreft het forensisch DNA onderzoek bij het Nederlands Register voor Gerechtsdeskundigen (NRGD) dat recentelijk onder meer op het gebied van DNA-onderzoek is ingevoerd. Het NRGD moet de verschillende partijen in de rechtszaal het vertrouwen geven dat de getuige-deskundige daadwerkelijk deskundig is. De selectiecriteria die het NRGD hanteert kan de RvA ook gebruiken bij het vaststellen of binnen het laboratorium de testresultaten worden geïnterpreteerd door iemand die op basis van ‘professional judgement’ testresultaten kan interpreteren.