Fenelab
Bent u lid? Login

Suggesties of vragen

Heeft u vragen of suggesties neem contact op met Fenelab.

secretariaat@fenelab.nl

Effecten van gevaarlijke stoffen

Stoffen met een gezondheidseffect hebben de volgende pictogrammen en H-zinnen. Bij één pictogram kunnen verschillende H-zinnen behoren. H-zinnen zijn een nadere toelichting op het algemene pictogram.

Bijtende en irriterende stoffen

ghs05 ghs07
Bijtend Irriterend

Bijtend: H314, H318.
Irriterend: H315, H319.
Stoffen met deze H-zinnen hebben een acute en lokale werking. Veel van deze stoffen zijn zuur of basisch. Voorbeelden zijn zoutzuur, zwavelzuur, natronloog en ammoniak. Zodra bijtende stoffen in contact met weefsel komen (huid, ogen, slijmvliezen) branden ze in het weefsel. Deze stoffen onttrekken water aan het weefsel en vernietigen zo de cellen. Irriterende stoffen hebben dezelfde eigenschap, maar dan in een lichtere mate: ze veroorzaken roodheid van de huid, beschadigen de ogen of prikkelen de keel of de slijmvliezen.

Giftige en schadelijke stoffen

ghs06 ghs09
Dodelijk of giftig Schadelijk

Dodelijk: H300, H310, H330
Giftig: H301, 311, 331
Schadelijk: H302, H312, H332.
Stoffen met deze H-zinnen hebben een systemische werking. Voorbeelden zijn methanol, blauwzuur en kwik. Deze stoffen kunnen op verschillende manieren in het lichaam (het ‘systeem’) komen: via de ademhaling, via de huid of door inslikken. Zodra de stof in het lichaam is, wordt deze opgenomen in het bloed en verspreid. Zo komt de stof bij een orgaan dat gevoelig is voor de schadelijke werking (het doelorgaan of targetorgaan). Zo ontkoppelt blauwzuur de celademhaling, en wordt methanol omgezet in formaldehyde, dat tot blindheid kan leiden.
De hoeveelheid waarbij de stof in dierproeven een nadelig gezondheidseffect heeft, bepaalt of een stof zeer vergiftig, vergiftig of schadelijk is. In de dierproef wordt de lethale dosis bepaald waarbij 50% van de proefdieren overlijdt binnen 48 uur (de LD50-waarde). Als een zeer kleine hoeveelheid al genoeg is voor een nadelig gezondheidseffect, is de stof dodelijk (dioxines). Als de hoeveelheid groter is, wordt het pictogram giftig toegekend (hydrazine). Van schadelijke stoffen is nog meer nodig om een nadelig effect te veroorzaken (xyleen). Voor bijvoorbeeld keukenzout is naar toxicologische begrippen de hoeveelheid die een nadelig gezondheidseffect veroorzaakt, zo groot dat de stof geen pictogram of H-zinnen heeft.
Stoffen met deze H-zinnen hebben een acuut – binnen 48 uur – en dodelijk effect, waarbij de dosis het verschil maakt.

Gezondheidsschade voor specifieke organen
Eenmalige blootstelling geeft schade: H370, H371.
Herhaalde blootstelling geeft schade: H372, H373.

Met H370 en H371 wordt gewaarschuwd tegen een niet-dodelijk onherstelbaar effect, dat ook bij eenmalige blootstelling kan plaatsvinden. Bij eenmalige blootstelling aan methanol kan je blind worden
H372 en H373 horen bij stoffen die bij langdurige blootstelling een schadelijk effect hebben.
Blootstelling aan oplosmiddelen, zoals tolueen kan leiden tot organopsychosyndroom (OPS).
Tolueen heeft H373.

 

Sensibiliserende stoffen

ghs08 ghs07
Sensibiliserend via ademhaling/td>

Sensibiliserend via huid

Via ademhaling:  H334.
Op de huid: H317.
Stoffen met H334 of H317 zijn sensibiliserende stoffen. Voorbeelden zijn nikkel en tolueen-di-isocyanaat (een grondstof voor kunststoffen). Eenmalig contact met deze stoffen leidt meestal niet tot een effect. Pas bij herhaalde blootstelling ontstaat overgevoeligheid. De hoogte en de duur van de blootstelling waarbij men overgevoeligheid ontwikkelt, is voor iedereen verschillend. Ook hoeft niet iedereen een overgevoeligheid voor dergelijke stoffen te ontwikkelen. Inademing van H334-stoffen kan tot astmatische klachten leiden. Contact van H317-stoffen met de huid kan eczeem (roodheid, verschraling en jeuk) veroorzaken. Deze klachten komen iedere keer dat men aan de stof wordt blootgesteld terug.

Andere effecten
Zie voor stoffen met andere H-zinnen de volgende pagina’s:
Kankerverwekkende en mutagene stoffen
Reprotoxische stoffen
Vluchtige Organische Stoffen